Chưa đánh giá tác động đến đời sống người dân
Nếu tăng thêm 8,36%, giá bán lẻ điện sẽ tăng thêm 143,79 đồng/kWh lên 1.864,44 đồng/kWh. Nhiều người dân lo ngại, không chỉ giá điện mà cả giá xăng tăng sẽ tạo cộng hưởng khiến giá hàng hóa “té nước theo mưa”.
Chị Nguyễn Thanh Hoa (trú tại Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, tháng 2 (tính từ 15/2-7/3) gia đình chị (4 người) tiêu thụ hết 322 số điện, phải thanh toán 756.094 đồng. Đây là tháng gia đình chị dùng rất tiết kiệm khi chỉ sử dụng các thiết bị cơ bản như tivi, nồi cơm điện, đèn chiếu sáng, bình nóng lạnh… Nếu giá điện tăng từ cuối tháng 3 thêm 8,36% theo đề xuất của Bộ Công thương, mỗi tháng gia đình sẽ chi trả thêm ít nhất 60 nghìn đồng nữa. Và khi vào hè, phải dùng điều hoà thường xuyên, số tiền điện tăng thêm theo cách tính mới có thể lên 100-150 nghìn đồng/ tháng.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công thương) cho biết, khi đề xuất phương án tăng giá điện, Bộ Công thương đã phối hợp với Tổng cục Thống kê đánh giá tác động của các phương án điều chỉnh đến CPI, GDP và PPI (chỉ số giá sản xuất). Cụ thể, các phương án điều chỉnh giá điện làm tăng CPI từ 0,26% – 0,31%, tăng PPI từ 0,15% – 0,19% và làm giảm GDP từ 0,22% – 0,25%. Tuy nhiên, Bộ Công thương vẫn chưa đưa ra đánh giá tác động đối với các hộ tiêu dùng điện lớn và đời sống người dân. Trước đó, đợt điều chỉnh giá điện gần nhất ngày 30/11/2017 (giá điện tăng 6,08%) tác động tới nhóm khách hàng kinh doanh dịch vụ 5-7%, khách hàng sản xuất 1,6-6% hay với nhóm khách hộ gia đình sinh hoạt tăng 3.200 – 34.800 đồng/tháng tùy lượng điện tiêu thụ.
Có một điểm đáng lưu ý, đợt điều chỉnh giá điện lần này với tỷ lệ cao hơn, cùng với giá xăng dầu vừa được điều chỉnh khá mạnh nên chắc chắn mức độ tác động sẽ lớn hơn so với hồi cuối năm 2017. Chính vì thế, anh Lương Xuân Trịnh (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) lo ngại, tiền điện tăng, giá xăng tăng sẽ khiến giá hàng hóa khác tăng theo. “Nên nếu tính tác động tới đời sống thì phải tính cả trực tiếp, gián tiếp và Nhà nước phải có chính sách kìm giá hàng hóa”, anh Trịnh đề xuất.
Về nguyên lý thị trường, nếu càng tiêu dùng nhiều thì giá sẽ giảm. Nhưng điều này chỉ nên áp dụng đối với những nhóm hàng khuyến khích tiêu dùng. Còn với những mặt hàng không khuyến khích tiêu thụ nhưng gây tác động nhiều tới môi trường thì lại phải có chính sách hạn chế. Ở nước ta, sản xuất điện chủ yếu vẫn dựa vào thủy điện và nhiệt điện. Tuy nhiên, điện là ngành đầu vào của cả nền kinh tế. Do đó, một số chuyên gia cho rằng, không khuyến khích hoặc phải tính với mức giá cao hơn đối với những hộ tiêu dùng điện nhiều như luyện thép hay xi măng bởi bản thân những ngành này đã tác động tiêu cực trực tiếp đến môi trường, khi sử dụng quá nhiều điện lại thêm một tầng tác động gián tiếp nữa tới môi trường.
Giá điện chỉ tăng, không giảm?
Mỗi năm, sau mỗi lần báo cáo kinh doanh của EVN được kiểm toán, người dân lại lo lắng về việc tăng giá điện. Bởi việc công bố kết quả kinh doanh (điện) lỗ được dư luận cho là một bước “dọn đường” để EVN đề xuất tăng giá điện.
Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, chi phí đầu vào sản xuất tăng lên thì đương nhiên giá bán cũng phải tăng theo bởi không có ngân sách nào mang ra bù lỗ cho việc này. Thêm nữa, muốn kêu gọi đầu tư vào ngành điện thì phải nâng giá bán lẻ mới hấp dẫn các nguồn vốn.
Trước khi thông tin tăng giá điện được đưa ra, Bộ Công thương đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh của EVN đã được kiểm toán, kiểm tra liên ngành xem xét. Tuy nhiên, chuyên gia Ngô Trí Long vẫn cho rằng, cần có đơn vị độc lập đánh giá, xem xét tới cả khả năng bù đắp chi phí và lỗ lãi.
Cuối năm 2017, lãnh đạo Cục Điều tiết điện lực cho biết, cho tới năm 2020 sẽ còn phải tăng giá điện bởi ngành kinh doanh chính luôn lỗ cũng như “quả bom” chênh lệch tỷ giá “treo” lơ lửng hàng năm. Khoản chênh lệch tỷ giá xuất phát do hầu hết nhà máy điện được xây dựng bằng vốn vay ngoại tệ. Ngoại tệ trong mấy năm qua đều theo chiều tăng giá nên hàng năm khoản vay này đều đặn tạo ra một khoản phải hạch toán là chênh lệch tỷ giá. Năm nào tỷ giá tăng cao, đồng nghĩa với việc khoản chênh lệch này sẽ tăng theo. Và tỷ giá những năm này chắc chắn sẽ không giảm bởi lộ trình tăng lãi suất của đồng USD. Chính vì vậy, đơn cử như năm 2016, khoản chênh lệch tỷ giá lên tới 9.000 tỷ đồng. Khi đưa ra phương án tăng giá điện cuối năm 2017, Bộ Công thương cũng đã “đánh tiếng” khoản chênh lệch này sẽ dần được phân bổ vào giá thành các năm cho tới năm 2020. Riêng năm 2018 không tăng giá điện nên việc phân bổ các khoản chênh lệch tỷ giá của 2016 còn lại, cộng với khoản chênh lệch của năm 2017 (mới được công bố), năm 2018 (chưa có báo cáo tài chính kiểm toán) sẽ vẫn còn “treo” lơ lửng để chờ phân bổ.
Nguồn : Báo Giao Thông